Op 6 mei 1936 bracht het Orchestre Symphonique de Bruxelles (OSB) in de grote zaal van het Paleis voor Schone Kunsten de Franstalige première van Erwartung (L’Attente) van Arnold Schönberg. Het was een van de laatste keren dat het orkest onder die naam speelde. Later dat jaar werd het OSB het Nationaal Orkest van België, dat op 25 oktober 1936 zijn eerste concert gaf. Erwartung klonk dus precies op de drempel van ons eigen begin. Dit jaar brengen we een historische terugblik met beeld en klank.
Erwartung is geen gewoon concertstuk. Schoenberg schreef het monodrama in 1909, op een tekst van Marie Pappenheim: één vrouw, alleen op scène, dwaalt 's nachts door een donker bos op zoek naar haar geliefde, en vindt hem dood terug. De muziek is atonaal en ontwikkelt geen thema's. Ze volgt de angst en de gemoedstoestand van het personage, moment na moment, een half uur lang en zonder houvast. In 1936 werd de rol gezongen door Marcelle Bunlet van de Opéra de Paris, onder leiding van Hermann Scherchen.
-
![Soireesde Bruxelles Programme06 05 1936002 1]()
© Bozar ArchivesProgramma van het concert van 6 mei 1936 -
![Soireesde Bruxelles Programme06 05 1936003 1]()
© Bozar ArchivesProgramma van het concert van 6 mei 1936
Voor die avond ontwierp de Vlaamse schilder Jean Brusselmans (1884–1953) vier grote achterdoeken: een bos in maanlicht, donker en intens. De pers was verdeeld over Schoenbergs muziek. Over Brusselmans waren de critici het wél eens. Zijn decor was geen aankleding, maar een echte plastische commentaar op de partituur, even dramatisch als de muziek zelf.
-
![Soireesde Bruxelles Programmegeneral 1936002]()
© Bozar ArchivesDecorontwerp van Jean Brusselmans voor de Belgische première van "Erwartung" (1936) -
![Soireesde Bruxelles Programmegeneral 1936003 1]()
© Bozar ArchivesJean Brusselmans
Negentig jaar later keren we terug naar Erwartung, en naar Brusselmans. Terwijl Bozar de schilder een grote tentoonstelling wijdt “Jean Brusselmans. Schilder van nature” van 2 oktober tot 31 januari 2027, brengen wij het werk opnieuw, met beelden van zijn bewaarde decorontwerpen op scène. Muziek en beeld die elkaar opnieuw vinden, in dezelfde zaal waar het negentig jaar geleden begon.
